ametsheykhumer

Majewski R. Z problematyki walk z Tatarami w pierwszej połowie XVII wieku

Отличная новость! На сайте «Собутки» таки появилась статья Маевского (старая, еще 1975 года) о противостоянии татар и поляков в первой половине XVII века. Когда последний раз заходил на их сайт (это было не помню сколько месяцев назад), ее еще не было, а редакция обращалась к авторам с просьбой дать согласие на публикацию их старых статей, ибо нужно было заполнить архив. Но вот недавно я ее там таки обнаружил. Вот:

Majewski R. Z problematyki walk z Tatarami w pierwszej połowie XVII wieku //Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka. Tom 30, 1975, № 2. S. 231-241

Позволю себе ряд цитат из этой статьи:

Стр. 232 (откуда взялись бесчисленные массы татар?): «Bezsilność wobec systematycznie powtarzających się najazdów i klęski ponoszone w walkach obronnych stały się przyczyną prób usprawiedli wiania tego stanu rzeczy rzekomo ogromną przewagą liczebną Tatarów, która miała być podstawową przyczyną ich sukcesów militarnych. Opinie wielokrotnie wyorbrzymiające wielkość wojsk tatarskich wychodziły w XVII w. zarówno spod pióra kronikarzy i dziejopisów, jak i z ust wybitnych polskich dowódców tej epoki».

Стр. 234: "Gdy jednak sytuacja zmuszała Tatarów do przyjęcia bitwy, walczyli twardo i uparcie, nie ustępując ,bynajmniej jeździe polskiej, którą prze­wyższali zwrotnością i ruchliwością na polu walki". 

Стр. 234 (почему храбрые татары избегали боев?): "Głęboko niesłuszny jest również prezentowany w wielu wcześniejszych pracach pogląd o tchórzostwie Tatarów czy ich niskiej wartości bojowej. Faktem jest, że zgodnie z przy jętym z góry założeniem, wynikającym ze strategii, unikali oni spotkania z regularnymi wojskami przeciwnika, zwłaszcza gdy w drodze powrotnej obciążeni byli łupem i brańcami. Dzięki dobremu rozpoznaniu przeważnie udawało się im wymanewrować bez walki znaczniejsze siły polskie, mniej sze zaś nie ryzykowały podjęcia z nimi walki".

Стр. 235 (знаменитые слова Маевского, что поляки предпочитали биться с татарами в поле лишь имея численный перевес и табор под боком): «Siedemnastowieczni dowódcy polscy dalecy byli od niedoceniania wartości bojowej jazdy tatarskiej. Dlatego też decydowali się na wydanie Tatarom bitwy w polu jedynie w wypadku zapewnienia sobie odpowiedniej przewagi liczebnej, wystarczającego wsparcia silą ognia, ponadto zaś oparcia swojego szyku bojowego o umocniony obóz lub dogodne warunki terenowe. Szczególnie dobitny wyraz obaw przed przewagą taktyczną Tatarów dal hetman Żółkiewski, wyjaśniając w liście do ks. Jakuba Zadzika powody, dla których nie zdecydował się na ściganie przeciwnika, bezkarnie, za plecami zgromadzonych pod Oryninem wojsk polskich, pustoszącego Podole i Ruś Czerwoną: ,.byśmy byli choć na kilka strzelania z luku od obozu, od strzelby i piechoty odeszli, za godzinę byłoby po nas. Wielgością swoją ogarnęliby nas byli z czoła, z tylu, z boków, rozerwaliby nas skądkolwiek i pożyłby nas był nieprzyjaciel. Bo czego i teraz Galga pokuszał się, żeby jedno z tylu mógł nas wziąć».

В примечании Маевский приводит таковые примеры (и вновь фигурирует Оринин): «latego też zupełnie wyraźnie można stwierdzić, że gdy powyższe warunki nie były spełnione, dowódcy polscy unikali starcia w polu z Tatarami. Tak było m. in. w 1615 r., gdy Żółkiewski wobec braku poważniejszej przewagi liczebnej nie próbował nawet atakować ordy bezkarnie pustoszącej Podole, w lutym 1617 r. w czasie wyprawy Dewlet Gireja, w czasie wyprawy Żółkiewskiego w 1618 r. pod Rohatyn, zwłaszcza zaś w wypadlcu Orynina».

Какая все-таки существенная разница в развитии национальной историографии в разных странах! Польские историки еще с 1930-х годов, со времен «польского Дельбрюка» Ольгерда Гурки, перестали стесняться того, что побеждали в крупных битвах татар, обычно имея численный перевес. И Маевский тут не одинок. Р. Романьский даже походит до того, что называет татарскую конницу качественно более сильной, чем польская, обращая внимание на то, что в первой половине XVII века ханские всадники (в отличие от прочих) были способны наносить серьезные поражения всадникам польским (приводя в пример Цецору).

Error

Anonymous comments are disabled in this journal

default userpic

Your reply will be screened