ametsheykhumer

Крымские татары под Збаражем

Хотя сами крымцы не считались экспертами по осадам, действуя вместе с союзниками, они регулярно участвовали в различных осадах. Татары были полезны при осадах. Ведь осада — это не только непосредственно штурм. Это и добыча сведений о вероятной деблокирующей армии, и опустошение пространства на пути ее отхода и бои с ней, и поставка за счет набегов пропитания осаждающим и борьба с неприятельскими вылазками.

В полуторамесячной осаде Збаража 1649 года принимало участие крымское войско. Это может показать странным — зачем крымским татарам сидеть под крепостью? Штурмовать ее они не будут — этим занимаются казаками. Тогда зачем? Ответ довольно прост. Польское командование на штурмы казацкой пехоты отвечало вылазками своей конницы, врезавшейся в вязнувшего в атаках противника. Вот тут-то и вступали в дело татары. Выстраиваясь позади штурмующих казаков, они самим своим присутствием показывали врагу, что вылазить из-за валов в поле опасно. 

Несколько цитат из уже упоминавшейся мною ранее книги Rogowicz M. Bitwa pod Zbarażem 1649. Konin: Wydawnictwo Psychoskok, 2018, о действиях татар по поддержке казаков:

11 июля воскресенье

Trzy godziny po południu rozpoczął się pierwszy szturm do obozu. Atakowano zarówno skrzydło Wiśniowieckiego (prawe), jak i Firleja (lewe), gdzie jeszcze wał nie był zupełnie ukończony od strony wody. Atak ten został odparty na skrzydle Firleja wypadem czterech chorągwi jazdy, które pognały za uciekającymi Kozakami. Na pomoc Kozakom popędził wtedy na czele części sił tatarskich bratanek chana Murad Gerej sułtan i zmusił z kolei jazdę polską do ucieczki.

12 июля понедельник

Podobnie jak poprzednio, Kozacy ostrzeliwali umocnienia polskie. Próbowali też harcem wywabić obrońców w pole. Część Tatarów z bejem perekopskim Karaszem murzą została skierowana na prawe skrzydło, gdzie czuwała nad bezpieczeństwem atakującej skrzydło Firleja piechoty kozackiej. Polscy ochotnicy konni wypadali gdzieniegdzie na Kozaków, cofali się jednak przed Tatarami.

13 июля вторник

Jazda polska po pobiciu pieszych Kozaków ruszyła za nimi w pościg. Niestety na pole walki wróciła część sił tatarskich i uderzyła na tryumfujące oddziały koronne. Te zostały zmuszone do ucieczki i schroniły się w obozie.

17 июля суббота

Kozacy z kolei podjęli szturm około południa atakując do wieczora obie strony obozu (plan 9a). Główny atak szedł na skrzydło książęce. Po raz pierwszy Kozacy użyli do walki hulajgrodów. Gdy spadł „deszcz gwałtowny” jazda książęca uderzyła na Kozaków i Tatarów, zabrała im 24 hulajgrody i zapędziła się w pościgu na kilka stajań w kierunku gór leżących na zachód od obozu. Wiśniowiecki, biorący osobisty udział w wypadzie, rzucił też za wały draganów i ukrył w zasadzce. Ci bardzo pomogli w dalszej walce z Tatarami, którzy uporządkowawszy szyki wrócili do walki. Naprowadzeni przez cofającą się z pościgu jazdę na zasadzonych draganów, ponieśli znaczne straty i musieli się cofnąć (plan 9b). Oddziały polskie, po podpaleniu machin oblężniczych, wróciły do obozu.

18 июля  воскресенье

Jazda, która także wyszła w pole, nie zapuszczała się za linię wałów kozackich, w obawie przed zasadzkami tatarskimi. Ordyńcy faktycznie czekali aż Polacy wysuną się bardziej, by mogli odciąć atakiem z za gór odwrót oddziałom książęcym. Po udanej wycieczce oddziały polskie szybko wróciły do obozu uprowadzając naprzeciw stanowisk Wiśniowieckiego kilku jeńców. Ci donieśli o przybyciu Ajtemira. W wycieczce tej „Pana Wirzbięte [...] z dworu JMP. starosty krasnostawskiego [Marka Sobieskiego] strzałą przes pancerz przestrzelono zaras zmarł”.

В ночь с 20 на 21 июля казаки насыпали новый вал (напротив третьего польского вала, к которому поляки отступили в ночь с 19 на 20 июля), после этого польские позиции были настолько плотно окружены казацкими, что татарской коннице делать было нечего. Но все же вклад татар в общие военные усилия союзников в первую неделю осады был значителен. Они раз за разом опрокидывали польскую конницу, пытавшуюся срывать казацкие штурмы, обеспечивали безопасность союзной пехоты.

Error

Anonymous comments are disabled in this journal

default userpic

Your reply will be screened